Saat Zamanı Nasıl Biliyor? İçindeki Gizli Mekanizma
Her gün defalarca saate bakıyoruz. Ancak çoğumuz o küçük cihazın içinde zamanı kusursuz şekilde ölçen sistemin nasıl çalıştığını hiç düşünmüyoruz. Peki bir saat zamanı nasıl bilir?
Saatlerin temel amacı zamanı eşit aralıklara bölmektir. Bunu sağlayan şey ise mekanizmanın içindeki düzenli titreşim veya hareket sistemidir. Saatin türüne göre bu sistem değişir.
Mekanik saatlerde enerji, kurmalı bir yaydan gelir. Bu yay yavaş yavaş gevşerken iç dişlileri hareket ettirir. Dişliler de saniye, dakika ve saat kollarını döndürür. Bu hareketin düzenli olması için “eşapman” adı verilen özel bir parça, enerjiyi kontrollü şekilde aktarır. Böylece zaman akışı dengeli olur.
Otomatik saatlerde ise bu yayı kurmak için pil gerekmez. Kolun hareketi içerdeki ağırlığı döndürür ve yay kendini sürekli kurar. Bu yüzden bu saatler hareket ettikçe çalışmaya devam eder.
Kuvars saatlerde sistem biraz daha farklıdır. İçindeki küçük bir pil, kuvars kristaline elektrik gönderir. Kuvars kristali saniyede tam 32.768 kez titreşir. Bu son derece düzenli titreşim, zamanı çok hassas şekilde ölçer ve dijital devreler bunu saniyelere çevirir. Bu yüzden kuvars saatler çok dakiktir.
Sonuçta ister mekanik ister dijital olsun, her saat içinde tek bir amaç vardır:
- Zamanı düzenli ve kesintisiz ölçmek.
Kısacası kolumuzdaki saat, küçük bir mühendislik harikasıdır. Sessizce çalışır ama zamanı asla kaçırmaz
