Orly Katliamı (15 Temmuz 1983): ASALA'nın Sivil Hedeflere Yönelik Terör Eylemi
1970'ler ve 1980'ler, Türkiye Cumhuriyeti'nin yurt dışındaki temsilcilikleri ve vatandaşlarının, özellikle de ASALA (Ermenistan'ın Kurtuluşu için Ermeni Gizli Ordusu) ve JCAG (Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları) gibi Ermeni terör örgütlerinin hedefi olduğu karanlık bir dönemdir. Bu saldırı zincirinin en kanlı ve sivil kayıpların en yüksek olduğu eylemlerden biri, 15 Temmuz 1983 tarihinde Paris Orly Havalimanı'nda gerçekleştirilen bombalı saldırıdır.
Katliamın Detayları ve Hedefi
Saldırı, Paris'in Orly Havalimanı Güney Terminali'nde (Gare Sud) bulunan Türk Hava Yolları (THY) havayolu şirketinin check-in kontuarı yakınında, sivil yolcuların yoğun olarak bulunduğu bir alanda gerçekleşmiştir.
-
Tarih ve Saat: 15 Temmuz 1983, yerel saatle öğleden sonra.
-
Saldırının Şekli: Güvenlik bariyerlerini aşarak terminale sokulan bir valizin içine yerleştirilmiş olan, zaman ayarlı güçlü bir bomba patlatılmıştır. Bombanın hedefi, doğrudan THY bürosu önündeki yolcu kalabalığı ve uluslararası sivil havacılık tesisleri olmuştur.
-
Failler ve Motivasyon: Saldırıyı üstlenen örgüt, ASALA'dır. Örgütün temel amacı, sözde Ermeni Soykırımı'nın tanınmasını sağlamak ve Türkiye'den toprak talebinde bulunmaktı. Bu amaçla diplomatlar, temsilciler ve sivil hedefler üzerinden uluslararası kamuoyunda ses getirmeyi amaçlamışlardır.
Kurbanlar ve Uluslararası Yankı
Orly Katliamı, örgütün önceki eylemlerinden farklı olarak doğrudan masum sivil yolcuları hedef almasıyla dikkat çekmiştir.
-
Can Kaybı ve Yaralılar: Saldırıda 8 kişi hayatını kaybetmiş ve 55 kişi yaralanmıştır.
-
Milliyetler: Hayatını kaybedenler arasında sadece Türk vatandaşları değil, aynı zamanda 4 Fransız, 1 Amerikalı ve 1 İsveçli olmak üzere farklı milletlerden sivil kişiler de bulunmaktaydı. Bu durum, saldırının "Türk hedefine" yönelik olduğu iddiasının ötesine geçerek, uluslararası terörizm niteliğini belirginleştirmiştir.
-
Fransa'nın Tepkisi: O dönemde Fransa, ASALA militanlarına karşı görece yumuşak bir tutum sergilediği için eleştiriliyordu. Orly Katliamı, Fransa topraklarında gerçekleşen bu büyük sivil kayıp nedeniyle Fransız Hükümeti'nin politikasında bir dönüm noktası olmuştur. Saldırı, Fransız kamuoyunda büyük bir şok ve tepki yaratmış, hükümeti ASALA'ya karşı daha sert operasyonlar yürütmeye ve tutuklamalar yapmaya zorlamıştır.
Yargılama Süreci
Saldırıyı gerçekleştiren örgüt üyesi Varujan Garabedyan (Vartanian), kısa süre sonra yakalanmıştır.
-
İtiraf: Garabedyan başlangıçta saldırıyı itiraf etmiş ve bombayı kendisinin yerleştirdiğini kabul etmiştir.
-
Mahkeme Kararı: 1985 yılında Fransız mahkemesi, Garabedyan'ı eylemi gerçekleştirmekten suçlu bularak müebbet hapis cezasına çarptırmıştır.
-
Serbest Bırakılma: Ancak Garabedyan, Fransa'daki hapishanede sadece 16 yıl kaldıktan sonra 2001 yılında, tartışmalı bir kararla şartlı tahliye edilerek Ermenistan'a gönderilmiştir. Bu durum, Türkiye tarafından uluslararası hukukun hiçe sayılması ve teröre ödül verilmesi olarak sertçe eleştirilmiştir.
Orly Katliamı, ASALA'nın uluslararası terörizm tarihinde sivil hedeflere yöneldiği en belirgin ve ölümcül eylemlerden biri olarak kayıtlara geçmiştir. Saldırı, sadece Türk-Ermeni ilişkilerini değil, aynı zamanda Fransa'nın terörle mücadele politikasını da kökten etkilemiştir. Sivil ve masum insanların hayatına kasteden bu eylem, diplomatik hedeflerin ötesine geçen kör bir şiddet eylemi olarak anılmaktadır.
