Ayrılıklarda Yas Süreçlerinin 5 Evresi
İnsan hayatında en zor zamanlar olarak tabir edilen ayrılıklar birçok insanda hüzün ve üzüntü ile hissedilmektedir. Ayrılık acısı varlığı çeşitli aşamalardan geçerek kişinin olgunlaşmasını sağlayabildiği gibi kişide derin izler bırakarak psikolojik sorunları ortaya çıkaran bir durum da olabilmektedir.
Sağlıklı bir şekilde ayrılık ve yas sürecini geçirmek için kişilerin 5 aşamadan geçmiş olması beklenmektedir. Bazı kişiler bu aşamaların birinde takılı kalırken o alandan çıkmakta zorlanarak özgür kalamamaktadır. Oysa her yas ve ayrılık acısı belirli şekillerde yaşayan kişiye bireyler katabilmektedir.
Ayrılık acısı ve yas durumları çok sevilen bir yakının kaybı ile olabildiği gibi boşanma ile de ortaya çıkmaktadır. Özellikle bir dönem birbirini sevmiş ve bir bağlılık yaşamış kişilerin boşanmalarında da ayrılık acısı tutmaları yas tutmakla aynı boyutta olmaktadır.
Yas süreçleri 5 aşamadan geçmektedir. Bunları şöyle sıralamak mümkündür.
1. İnkar evresi; bu evrede kişi yaşadığı acıyı veya yası inkar ederek bu doğru olamaz gibi söylemlerde bulunmaktadır. İnkar evresi yas tutmanın ilk evresi olarak görülür ve belirli dönemde yaşanması da normal olarak kabul edilmektedir.
2. Öfkelenme evresi; öfkelenme evresinde kişi yaşadığı acının onun başına neden geldiği hakkında öfkelenerek yaşadığı yası bazen de şiddetle ortaya koymaktadır.
3. Uzlaşma evresi; uzlaşma evresinde duyulan yas ile bir uzlaşma yolu bulunmaya çalışarak konunun çözüme ulaşabileceği düşünülmektedir. Kişi yaşadığı acıyı dindirmek için ne yapabileceğini düşünüp kendinde bazı değişiklikler yaparsa bu konuda uzlaşma hissedeceğine inanmaktadır. Özellikle kanser hastalığı gibi ölümcül hastalıklara yakalanan kişilerde uzlaşma evresi daha belirgin olarak görülmektedir.
4. Depresyon evresi; depresyon evresinde kişi yaşadığı yas ve acıyı yavaş yavaş kabullenerek hayattan zevk almamaya başlamaktadır. Özellikle kaybedilen kişi ne kadar kişinin hayatında etkin ise bağ ne kadar güçlü ise kişi daha çok majör depresyona kadar giderek kişisel bakımına kadar her konuyu boş vermektedir.
5. Kabullenme evresi; kişi başına gelen acı ve yası kabullenerek artık o konu ile yüzleşebilmektedir. Kabullenme evresi kişinin sağlıklı şekilde yas yaşamasının son evresi olarak bilinmektedir.
Yas evreleri kişiden kişiye değişebilen evreleri olmaktadır. Yas evrelerini sırasıyla geçerek yas evresini tamamlayan kişiler bulunduğu gibi birçok kişide yas evrelerinin birinde takılıp kalabilmektedir.
Ayrılık ve yas acılarını sağlıklı olarak tamamlamak için kişinin profesyonel yardım alması ve bu aşamalardan doğru zamanda geçiş için uzman desteği alması çok önemlidir.
İnsan hayatında en zor zamanlar olarak tabir edilen ayrılıklar birçok insanda hüzün ve üzüntü ile hissedilmektedir. Ayrılık acısı varlığı çeşitli aşamalardan geçerek kişinin olgunlaşmasını sağlayabildiği gibi kişide derin izler bırakarak psikolojik sorunları ortaya çıkaran bir durum da olabilmektedir.
Sağlıklı bir şekilde ayrılık ve yas sürecini geçirmek için kişilerin 5 aşamadan geçmiş olması beklenmektedir. Bazı kişiler bu aşamaların birinde takılı kalırken o alandan çıkmakta zorlanarak özgür kalamamaktadır. Oysa her yas ve ayrılık acısı belirli şekillerde yaşayan kişiye bireyler katabilmektedir.
Ayrılık acısı ve yas durumları çok sevilen bir yakının kaybı ile olabildiği gibi boşanma ile de ortaya çıkmaktadır. Özellikle bir dönem birbirini sevmiş ve bir bağlılık yaşamış kişilerin boşanmalarında da ayrılık acısı tutmaları yas tutmakla aynı boyutta olmaktadır.
Yas süreçleri 5 aşamadan geçmektedir. Bunları şöyle sıralamak mümkündür.
1. İnkar evresi; bu evrede kişi yaşadığı acıyı veya yası inkar ederek bu doğru olamaz gibi söylemlerde bulunmaktadır. İnkar evresi yas tutmanın ilk evresi olarak görülür ve belirli dönemde yaşanması da normal olarak kabul edilmektedir.
2. Öfkelenme evresi; öfkelenme evresinde kişi yaşadığı acının onun başına neden geldiği hakkında öfkelenerek yaşadığı yası bazen de şiddetle ortaya koymaktadır.
3. Uzlaşma evresi; uzlaşma evresinde duyulan yas ile bir uzlaşma yolu bulunmaya çalışarak konunun çözüme ulaşabileceği düşünülmektedir. Kişi yaşadığı acıyı dindirmek için ne yapabileceğini düşünüp kendinde bazı değişiklikler yaparsa bu konuda uzlaşma hissedeceğine inanmaktadır. Özellikle kanser hastalığı gibi ölümcül hastalıklara yakalanan kişilerde uzlaşma evresi daha belirgin olarak görülmektedir.
4. Depresyon evresi; depresyon evresinde kişi yaşadığı yas ve acıyı yavaş yavaş kabullenerek hayattan zevk almamaya başlamaktadır. Özellikle kaybedilen kişi ne kadar kişinin hayatında etkin ise bağ ne kadar güçlü ise kişi daha çok majör depresyona kadar giderek kişisel bakımına kadar her konuyu boş vermektedir.
5. Kabullenme evresi; kişi başına gelen acı ve yası kabullenerek artık o konu ile yüzleşebilmektedir. Kabullenme evresi kişinin sağlıklı şekilde yas yaşamasının son evresi olarak bilinmektedir.
Yas evreleri kişiden kişiye değişebilen evreleri olmaktadır. Yas evrelerini sırasıyla geçerek yas evresini tamamlayan kişiler bulunduğu gibi birçok kişide yas evrelerinin birinde takılıp kalabilmektedir.
Ayrılık ve yas acılarını sağlıklı olarak tamamlamak için kişinin profesyonel yardım alması ve bu aşamalardan doğru zamanda geçiş için uzman desteği alması çok önemlidir.
