Sohbetin Özellikleri Nelerdir?

Bir yazarın, gündelik hayat içerisinden seçtiği herhangi bir konu hakkında, sanki karşısında birisi varmış gibi onunla konuşurcasına yazdığı yazıya sohbet denir.

Sohbetin Özellikleri Nelerdir?
Bir yazarın, gündelik hayat içerisinden seçtiği herhangi bir konu hakkında, sanki karşısında birisi varmış gibi onunla konuşurcasına yazdığı yazıya sohbet denir. Sohbet kelimesinin kökeni Arapçadır. Dostça konuşma, hasbihal etme anlamlarına gelir. Samimi bir dille yazılan sohbet yazıları, bilimsel konulardan uzak, kanıtlama güdülmeden gündelik hayatla ilgili konulardan bahseder.

Türk Edebiyatında Sohbet
Sohbetin ilk örnekleri Tanzimat ve Servet-i Fünun dönemlerinde verilir. Özellikle Servet-i Fünun döneminde yaşayan bağımsız şair ve yazarlardan biri olan Ahmet Rasim, sohbet türünde önemli eserler vermiştir. Sohbet türündeki eserlerini ‘Ramazan Sohbetleri’ adı altında bir araya getirmiştir. Ayrıca Ahmet Rasim'in Ramazan Sohbetleri adlı eseri, sohbet türünün ilk kaliteli örneklerinden biri olarak sayılır.

Ahmet Rasim dışında birçok Türk yazar da sohbet türünde eserler vermiştir: Melih Cevdet Anday, Cenap Şehabettin, Haldun Taner, Yahya Kemal Beyatlı, Şevket Rado, İsmet Özel, Attila İlhan, Refik Halit Karay, Hasan Ali Yücel.

Sohbet Türünde Verilen Bazı Eserler
Suut Kemal Yetkin: Edebiyat Söyleşileri
Şevket Rado: Eşref Saati, Hayat Böyledir, Saadet Yolu
İsmet Özel: Bakanlar ve Görenler, Cuma Mektupları, Faydasız Yazılar, Çenebazlık
Haldun Taner: Hak Dostum Diye Başlayalım Söze
Melih Cevdet Anday: Dilimiz Üstüne Konuşmalar
Ahmet Rasim: Ramazan Sohbetleri, Muharrir Bu Ya
Yahya Kemal Beyatlı: Eğil Dağlar, Aziz İstanbul, Edebiyata Dair

Sohbetin Özellikleri
Sohbetin amacı okuyucuyu yazdığı konu üzerinde düşündürtmek, beyin fırtınası yaptırmaktır.

Sohbette konu uzatılmaz: Ne söylenilecekse direkt, açık ve samimi bir dille söylenir.

Ayrıntıya girilmez ve anlatılan şey de kanıtlanmaya çalışılmaz.

Kısa ve yüzeysel anlatım kullanılır.

Sohbette kullanılan dil akıcı, sade, samimi, net bir dildir. Okuyan herkesin anlayabileceği bir dil kullanılır.

Konu sınırlaması yoktur: Gündelik hayattan, her gün, herkesin karşısına çıkan şeylerden bahsedilir.

Konular güncel konulardır.

Küresel ısınma, eğitim, sağlık problemleri, can ve mal güvenliği, dürüstlük, yalan, tatil, tarihi konular, tarihi kişilikler, romanlar, şiirler, kitaplar, filmler, diziler, spor, aşk, sanat, edebiyat, duygular, hayatla ilgili şeyler, yaşam, komşuluk, alışveriş, vb. konular, sohbet yazılarına konu olabilir.

Sohbet yazarları içtenliği sağlamak için senli benli anlatım yoluyla yazarlar.

Yazar karşısında biri varmış gibi sorular sorar ve onlar adına cevaplar verir.

Gazete ve dergilerde yayımlanan bir türdür.

Öğretici, didaktik bir türdür.

Tüm öğretici metinlerde olduğu gibi sohbette de dilin göndergesel işlevi kullanılır. Göndergesel işlev, bir başka deyişle dilin bilgi verme işlevidir.

Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur.

Öznel bir anlatıma sahiptir. Yazar objektif değil sübjektiftir.

Kullanılan cümleler kurallı olmak zorunda değildir. Daha çok devrik cümleler ve sonu üç nokta (…) ile biten cümleler tercih edilir.

Sohbet yazarı yazısında atasözlerinden, fıkralardan, deyimlerden yararlanabilir.

Cümleler, konuşma üslubunda yazılır.

Sohbet yazıları, gazete ve dergilerde yayımlanabildiği gibi kitap olarak da basılabilir.