Halüsinasyona Yol Açabilen 11 Neden

Halüsinasyon genel olarak, var olmayan şeylerin görülmesi, duyulması, hissedilmesi, koklanması ya da tadının alınması olarak tanımlanabilir.

Halüsinasyona Yol Açabilen 11 Neden
Halüsinasyon genel olarak, var olmayan şeylerin görülmesi, duyulması, hissedilmesi, koklanması ya da tadının alınması olarak tanımlanabilir. Ortamda olmayan seslerin duyulmasına işitsel halüsinasyon, görüntülerin görülmesine ya da var olan cisimlerin farklı biçimde görülmesine görsel halüsinasyon denir. Gerçekte var olmayan kokuların duyulmasına ‘’olfaktör halüsinasyon’’ adı verilir. Dokunsal halüsinasyonlar ise sözgelimi cildinizin boydan boya böceklerle kaplı olduğun hissetmeniz şeklinde ortaya çıkabilir. Ağızda gerçekte var olmayan garip tatlar hissedilmesi de tat halüsinasyonları sınıflandırmasına girer ve ‘’gustatory halüsinasyon’’ olarak adlandırılır.

Bu yazımızda halüsinasyon belirtileri yaşanmasına sebep olabilecek faktörler hakkında yaptığımız araştırma sonuçlarını sizinle paylaşacağız.

Diyabet
Kan şekerinin uzun süre çok yüksek ya da çok düşük olarak seyretmesi halüsinasyon görülmesine yol açabilir. Sözgelimi kan şekeri 600 mg/dl’a kadar yükseldiğinde hiperosmolar hiperglisemik sendrom gelişebilir. Böyle bir durumda görülebilecek başlıca belirtiler şunlardır:
- Aşırı susuzluk
- Ateş
- Kafa karışıklığı
- Halüsinasyon yaşanması

Bu ciddi komplikasyonların tedavisi için, bol sıvı ve elektrolit takviyesi yapılması gerekebilir.

Şizofreni
Şizofreni hastalarının yaklaşık % 50’si kafalarının içinde duydukları ve gerçekte var olmayan seslerden ve görüntülerden şikayetçidirler. Bu halüsinasyonların sebebi günümüzde kesin olarak aydınlatılamamıştır. Konu üzerinde çalışan bilim insanları, halüsinasyonların hastanın çevresel koşulları ile kalıtsal faktörlerindeki etkileşim sonucu olabileceğini bildiriyorlar. Halüsinasyonların tedavisi için doktor kontrolünde olmak üzere antipsikotik ilaçlar kullanılabilir.

Parkinson Hastalığı
Parkinson hastalığına sahip bireylerin % 50’sinden fazlasında halüsinasyon şikayetleri görülmektedir. Parkinson hastaları, çoğunlukla görsel halüsinasyonlardan rahatsız olmaktadır. Parkinson hastalığı nedeniyle oluşan halüsinasyonların oluşum mekanizması tam olarak bilinmiyor. Konu üzerinde yapılan araştırmalar sonucunda bilim insanları,  görsel sanrıların Parkinson tedavisi sırasında beyinde  oluşan değişiklikler ya da hastalığın kendisi nedeni ile olabileceğini bildiriyorlar. Bu tip durumlarda da doktorlar halüsinasyonların verdiği rahatsızlığı tedavi edebilmek için antipsikotik ilaçlar önerebilirler.

Alzheimer Hastalığı
Alzheimer hastalarının beyninde hastalığın doğası gereği bir takım değişiklikler olmaktadır. Bu değişiklikler çeşitli halüsinasyonların yaşanmasına yol açabilir. Alzheimer hastalarında halüsinasyonların yanı sıra paranoya belirtileri de görülebilir. Bu konuda doktorlar Alzheimer’ı tedavi eden ilaçları reçete ederek, beyin kimyasallarının neden olduğu istenmeyen hareketleri önlemeye çalışabilirler.

Migren
Migren hastaları zaman zaman ışık çakmaları gördüklerinden ya da görüş alanlarında farklı problemler yaşadıklarından şikayet edebilir. Migren hastalığı, bireylerin yüzünde ve ellerinde uyuşma/karıncalanma hissetmelerine de yol açabilir. Hastalar bu şikayetlerin ağrı başlamadan yaklaşık 1 saat öncesinde yaşandığını belirtiyorlar.  Bilim insanları beynin görme bölümünde elektriksel/ kimyasal bir dalga olmasının bu tip şikayetlere yol açabileceğini düşünüyorlar. Doktor migren tedavisi ve yeni atakların önlenmesi için uygun ilaçları reçete edebilir.

Beyin Tümörü
Beyin tümörü gibi bir rahatsızlıkta hastalarda görülen başlıca semptomlar şunlardır:
- Unutkanlık
- Konuşma sorunu
- Ruh halinde değişiklik
- Görsel halüsinasyon

Doktorlar beyin tümörünü tedavi etmek için radyoaktif tedaviyi ya da cerrahi müdahaleyi önerebilirler.

Charles Bonnet Sendromu
Charles Bonnet sendromu, görme yeteneğini kaybeden bireylerin halüsinasyon görmesine yol açan bir hastalıktır. Bilim insanları hastalar göremese de, beyinlerinde görüntülerin işlenmeye devam ettiğini belirtiyor.

Eğer hasta geçici körlük yaşıyorsa, körlüğün sona ermesiyle birlikte halüsinasyonlar da kaybolabilir. Kalıcı körlük yaşayan hastalar için doktorlar antipsikotik ilaçlar reçete edebilirler.

Uyku Bozuklukları
Bazı insanların tam uykuya geçerken ya da tam uyanırken, halüsinasyon gördüğü saptanmıştır. Hastalar, bahse konu halüsinasyonların rüyaya benzemekle beraber oldukça gerçek göründüğünü söylüyorlar.  Bu konuda uyku uzmanları tarafından önerilen yaşam tarzı düzenlemelerine uymak ve ilaçları kullanmak fayda edebilir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Bazı durumlarda travma sonrası stres bozukluğunun işitsel halüsinasyonlara yol açtığına rastlanmaktadır. Bu hastalar sesler duyduklarını ya da kulaklarının çınladığından şikayet edebilir. Travma sonrası stres bozukluğu hastalarda paranoid belirtilere de yol açabilir. Tedavi için doktor, ilaç kullanımı ve psikoterapinin birlikte yürütülmesini önerebilir.

Yüksek Ateş
Yüksek ateş nedeni ile özellikle çocuklarda halüsinasyon belirtileri görebilir. Bu halüsinasyonlar genelde 1 -3 dakika içinde kaybolur. Bu tip rahatsızlıkların tedavisinde ilk hedef ateşin düşürülmesidir. Bu amaçla ibuprofen, asetominofen içeren ilaçlar alınabilir. Bol sıvı tüketmek ve dinlenmek de doktorun önerileri arasında yer alır.

Enfeksiyon
Menenjit ya da sepsis gibi hastalıklar halüsinasyon belirtileri görülmesine sebep olabilir. Enfeksiyonun tedavi edilmesi ile birlikte halüsinasyonlar da ortadan kalkar.